Oczyszczanie ścieków wiąże się z koniecznością zagospodarowania osadów ściekowych, powstających w mechaniczno-biologicznym procesie oczyszczania ścieków oraz innych odpadów technologicznych (w postaci skratek, piasku i tłuszczy), usuwanych na etapie wstępnego oczyszczania ścieków.
Zmodernizowana i rozbudowana Oczyszczalnia Ścieków „Czajka” będzie mogła przyjąć aż 435 300 m ³ ścieków na dobę. Wykorzystanie w pełni mocy przerobowych zakładu oznacza, że w ciągu doby może powstać około 500 ton osadów. W skali roku byłoby to więc ok. 180 tys. ton osadów i dodatkowo około 8 tys. ton odpadów technologicznych, czyli skratek, piasku i materiału z odtłuszczaczy. Żeby wywieźć tak ogromną ilość odpadów potrzebne byłoby 8 tys. samochodów ciężarowych, co oznacza, że dziennie z terenu oczyszczalni musiałyby wyjeżdżać 22 duże samochody ciężarowe z naczepą.
Dodatkowym ograniczeniem dla wywozu osadów jest tzw. zasada bliskości, czyli wymóg zagospodarowania osadów ściekowych na obszarze województwa, w którym powstają. W przypadku tak dużej ilości osadów zalecane jest ich ostateczne zagospodarowanie w miejscu powstawania. Jednocześnie proces ten musi spełniać surowe zasady bezpieczeństwa ekologicznego oraz bezpieczeństwa eksploatacji.
Aby sprostać tym wymaganiom, a także :
• radykalnie zmniejszyć objętość i ilość powstających osadów,
• oraz ograniczyć ruch samochodów ciężarowych na terenie dzielnicy Białołęka, powstaje Stacja Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych (STUOŚ).
Technologia i prawo
Krajowy Plan Gospodarki Odpadami oraz Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych jednoznacznie określają, że podstawowym kierunkiem zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych, wytwarzanych przez duże aglomeracje miejskie, jest ich termiczne przekształcanie w wydzielonej instalacji. Przykładem kraju, w którym wprowadzono całkowity zakaz postępowania z osadami w sposób inny niż ich termiczne przekształcanie jest Szwajcaria, tradycyjnie dbająca o jakość środowiska naturalnego.
Zgodnie z prawem, stacje termicznego przekształcania osadów powinny spełniać wymagania ochrony środowiska wynikające z norm i przepisów Unii Europejskiej określających najlepsze dostępne techniki przekształcania odpadów tzw. BAT (ang. Best Available Techniques). Dla spalania osadów ściekowych prawodawstwo unijne jako najlepszą dostępną technikę, rekomenduje technologię ze złożem fluidalnym, ze względu na wysoką efektywność spalania i małą objętość spalin powstających w takim systemie.
Sprawdzone rozwiązania i technologie
Budowa Stacji Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych wykorzystuje sprawdzone rozwiązania i technologie, które gwarantują bezpieczeństwo mieszkańcom i środowisku. Wybrana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. technologia spalania w złożu fluidalnym, powszechnie stosowana na świecie, jest najbardziej skuteczną metodą termicznego przekształcania osadów ściekowych. W Japonii utylizowana jest w ten sposób ponad połowa masy osadów ściekowych (55%), w Danii i w Szwajcarii 40 %, we Francji, Niemczech i USA po ok. 30%.
Zalety wybranej technologii:
• spełnienie restrykcyjnych wymogów dotyczących standardów emisyjnych (niska emisja do atmosfery),
• wysoka efektywność energetyczna (wysoka sprawność spalania),
• niezawodność pracy (wysokie bezpieczeństwo eksploatacyjne),
• możliwość unieszkodliwiania wszystkich odpadów powstających w oczyszczalni ścieków (osady ściekowe, skratki, tłuszcze i piasek).
Jak działa STUOŚ?
Odpady technologiczne powstałe w procesie oczyszczania ścieków i przeróbki osadów ściekowych w oczyszczalniach ścieków „Czajka” oraz „Południe” będą utylizowane w Stacji Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych (STUOŚ), zlokalizowanej na terenie Oczyszczalni Ścieków „Czajka”.
Ciąg technologiczny STUOŚ będzie obejmował:
• przygotowanie osadu ściekowego do spalania poprzez podsuszanie,
• spalanie odpadów technologicznych oraz osadów ściekowych w dwóch piecach ze złożem fluidalnym,
• produkcję pary,
• trójstopniowy zaawansowany proces oczyszczania spalin,
• produkcję energii elektrycznej i cieplnej,
• zestalanie popiołów i pozostałości z oczyszczania spalin.
Dzięki podsuszaniu osadu ściekowego proces spalania będzie zachodził bez potrzeby dostarczania dodatkowego paliwa. Paliwo zewnętrzne (w postaci gazu ziemnego) wymagane będzie wyłącznie do rozruchu instalacji.
W procesie spalania powstaje para o wysokich parametrach energetycznych. Para ta będzie podawana do układu turbina-generator, gdzie stanie się źródłem energii cieplnej i elektrycznej wykorzystywanej dla potrzeb STUOŚ i całej Oczyszczalni Ścieków „Czajka”. Proces termicznej utylizacji będzie całkowicie zheremetyzowany, zaś powietrze zawierające nieprzyjemne zapachy zostanie ponownie wykorzystane w instalacji.
Stacja Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych będzie jedyną w Polsce instalacją z zastosowaniem skojarzonej produkcji energii cieplnej i elektrycznej (w turbinie parowej) zaliczanych do źródeł tzw. zielonej energii, czyli energii odnawialnej powstającej z korzyścią dla środowiska.
Ekologia i nowoczesność
Funkcjonowanie stacji termicznej utylizacji osadów (STUOŚ) pozwoli na 10-krotne zmniejszenie ilości odpadów - z ok. 200 tys. ton/rok (osad ściekowy i odpady technologiczne) do ok. 20 tys. ton/rok (popioły i pozostałości z procesu oczyszczania spalin).
Przyjazny dla środowiska proces termicznego przekształcania osadów ściekowych wraz z zaawansowaną instalacją oczyszczania spalin zapewnią bezpieczne zagospodarowanie osadów w miejscu ich powstawania.
Zastosowana technologia umożliwi osiągnięcie niższego poziomu emisji substancji szkodliwych niż wymaga tego prawo polskie i normy Unii Europejskiej.
Dzięki tej inwestycji Warszawa dołączy do grona miast europejskich, które prowadzą nowoczesną i ekologiczną gospodarkę w zakresie unieszkodliwiania osadów ściekowych.
Stacja Termicznej Utylizacji Osadów Ściekowych powstaje w ramach kontrakt:
Modernizacja i rozbudowa Oczyszczalni Ścieków „Czajka” (termiczna utylizacja osadów ściekowych).
Wykonawcą kontraktu jest: Veolia Water Systems Sp. z o.o (lider konsorcjum)
Inwestorem jest: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A.
Podpisanie umowy nastąpiło: 1 VIII 2008 r.
Rozpoczęcie robót miało miejsce: 1 VI 2009 r.
Zakończenie robót planowane jest na: 31 XII 2010 r.
Wartość umowy netto wynosi: 102 766 753,09 Euro
Wysokość dofinansowania z funduszy UE stanowi: 62,5 %
Źródło dofinansowania: Fundusz Spójności
